-
Tawala Aavade Vidamban (टवाळा आवडे विडंबन)
श्री. अरविंद बुधकर यांचा 'टवाळा आवडे विडंबन' हा एक विडंबन कवितासंग्रह आहे. त्यात एकूण ६७ रचना आहेत. विडंबन म्हणजे वक्रोक्ती. आशय, विषय किंवा शैली ह्या विशेषांचा उपरोध, उपहासात्मक निर्विष विपर्यास येथे आहे. त्यात निव्वळ थट्टा आहे. विधायक टीकेच्या स्वरूपाची अनुकरणात्मक नक्कल म्हणजे ही विडंबने आहेत. विकृतानुकरण हा त्यांचा गाभा आहे. अहिंसात्मक वध हे 'टवाळा आवडे विडंबन'चे वैशिष्ट्य आहे. जे विषय सर्वश्रुत परिचित आहेत त्याबाबत श्री. बुधकरांची शैली आकर्षक आहे. कोणत्याही संकेतांचा अतिरेक त्यांच्या विडंबनाला जन्म देतो. त्यातून शब्द, रूप, आशय, विषय आणि लकबी यांची विडंबने उद्भवतात. तसे पहाता विडंबने ही सामाजिक जाणीवेची कृती आहे. म्हणून त्यात व्यक्ती, संस्था, अश्लाघ्य राजकारण इत्यादींचे वैयक्तिक, सामूहिक स्वरूपाचे प्रतिबिंब उमटते. मिश्किलीचे तंत्र श्री. अरविंद बुधकर यांना उत्तमरित्या अवगत आहे. ते कुणालाही दुखवत नाहीत, हसवितात मात्र नक्की. सर्वज्ञात गोष्टींचा अतिरेक जो 'दोष' आहे त्याचे अतिशयोक्ती रुपांतर म्हणजे हे दर्शन आहे. एकप्रकारे ही 'शब्दप्रधान व्यंगचित्रे'च आहेत. ती प्रासंगिक आहेत. विडंबन वाङ्मयाच्या इतिहासात श्री. अरविंद बुधकर यांचे 'टवाळा आवडे विडंबन' शोभून दिसणारे आहे. अंतर्मुख करणारे आहे. मी त्यांना सुयश चिंततो.
-
Dhukyat Harvalele Shakunanche Pakshi (धुक्यात हरवलेले शकुनांचे पक्षी)
अनुभूतीचा ओरखडा जोपर्यंत मनावर उमटत नाही, जोपर्यंत आपण अस्वस्थ होत नाही, तोपर्यंत आशयाचे तरंग शब्दांच्या रूपातून अंतरंगात साकार होत नाहीत. अशा तरंगांचे दृश्य स्वरुप कथारूपाने साकारणे ही सुद्धा एक प्रकारची साधनाच होय. एखादे कथाबीज मनात रुजणे व ते कागदावर उतरणे ही निर्मिती प्रक्रिया अत्यंत जटिल व सूक्ष्मतम असते. मानवी मनोव्यापारासोबतच भवतालाचे दर्शनही कथेतून घडत असते. ते अचूकपणे टिपता येणे हेही कौशल्याचे काम असते. लेखक अरविंद बुधकर यांचा 'धुक्यात हरवलेले शकुनांचे पक्षी' हा कथासंग्रह वाचताना वाचकाला या सर्वांचे दर्शन घडते. 'महाराष्ट्रातील तीन शिलेदार', 'ध्यासंग' ही दोन मुलाखतींची ई-पुस्तके प्रसिद्ध झाल्यावर 'डोहाचे अंतरंग' हा अरविंद बुधकरांचा पहिला कथासंग्रह प्रकाशित झाला. त्याच डोहातून आता ‘धुक्यात हरवलेले शकुनांचे पक्षी' हा दुसरा कथासंग्रह प्रसिद्ध होत आहे. अथांग समुद्रासारखे अगम्य जीवन, शकून-अपशकूनांच्या वादळी लाटांवर विवेकाच्या शिडाने प्रवास करीत असलेले मानवी मन या कथांच्या केंद्रस्थानी आहे. त्यामुळे या कथा वाचताना वाचकांना विविध वळणांवर भेटलेली माणसे नक्कीच आठवत राहतील यात शंका नाही. -- गीतेश गजानन शिंदे