-
Ek Pay Jaminivar (एक पाय जमिनीवर)
लेखिकेनं आपली जीवनकहाणी स्वत:च्या ‘शरीराच्या’ लोलकामधून पृथक करून सांगितली आहे. म्हणून तर पुस्तकाचं उपशीर्षक - 'अ लाईफ टोल्ड थ्रू द बॉडी' असं आहे. या जीवन कहाणीमध्ये लेखिकेचं ‘शारीर भान’ हा मुख्य कथेकरी आहे. लेखिका असं मानते की माणूस त्याच्या शरीराच्या माध्यमातून अस्तित्वात असतो. हे माध्यम त्याला नाकारताही येत नाही आणि बदलताही येत नाही. शरीर हे अंतिम जड सत्य आहे. विविध प्रसंगांमधून शरीर आपलं व्यवधान त्याच्याकडे खेचून घेतं. माणूस आपल्या विचारांमध्ये, मतांमध्ये, श्रद्धांमध्ये फेरफार करू शकतो, पण वैद्यकशास्त्राच्या मदतीनं शरीरात वरकरणी कितीही फेरफार केले, तरी आतून ते रोगप्रवण राहतंच. आपल्या मनानं, बुध्दीनं कितीही भराऱ्या घेतल्या, तरी अंतिमत: आपली उडी किती उंच जाणार हे काही अंशी तरी आपलं शरीरच ठरवतं. म्हणूनच, वयाच्या ७८व्या वर्षी लेखिका आतापर्यंत जगलेलं आयुष्य तळहातावर ठेवलेल्या आवळ्यासारखं सर्व बाजूंनी निरखत त्यातील कोणत्या वाटा शरीरानं आखून दिल्यामुळे तुडवाव्या लागल्या यांचा तटस्थपणे मागोवा घेते. - करुणा गोखले
-
Pasodi(पासोडी)
मराठी मनातलं 'पासोडी' या शब्दाच्या अर्थाचं साहचर्य वैचित्र्य आणि विविधतापूर्ण, विलक्षण अशा चार शतकांपूर्वीच्या प्रसिद्ध साहित्यकृतीशी निगडित आहे. प्रतिपाद्य विषयाबद्दलची अपार आस्था प्रचलित चौकटीत मांडता येऊ न शकण्यातून निर्माण झालेली पटविस्ताराची आस यातून दिसते. दीड दशकात लिहिलं गेलेलं वैविध्य असलेलं तरीही एका व्यापक सूत्रात बांधलं जाऊ शकणारं हे लेखन आहे. आस्थेच्या अंतर्कक्षेतलं जे जे काही आहे ते प्रस्तुत पुस्तकात साहित्य या एका सूत्रात आणलेलं आहे म्हणूनही या पुस्तकाचं शीर्षक 'पासोडी' असं आहे. -गणेश विसपुते