-
Loksatta Anyatha (लोकसत्ता अन्यथा)
Collection of popular column on various National, International issues by editor Girish Kuber in the daily Loksatta
-
Bandookdweep (बंदूकद्वीप)
बंदूक. तसं म्हटलं तर एक साधासा शब्द पण ह्याच शब्दामुळे डीन दत्ताच्या दुनियेत उलथापालथ घडून येते. दुर्मिळ पुस्तकं विकणारा आणि चार भिंतीतल्या शांत आयुष्याची सवय झालेला डीन. मात्र त्याच्या ठाम समजुतींना धक्के बसायला लागतात आणि सुरू होते एक विलक्षण यात्रा! वाटेत भेटणाऱ्या माणसांच्या आठवणींच्या आणि अनुभवाच्या गुंत्यातून वाट काढत ही यात्रा त्याला भारतातून लॉस एंजेलिस आणि तिथून व्हेनिसला घेऊन जाते. वाटेत त्याला ह्या प्रवासाची चक्रं फिरवणारी त्याच्यासारखीच बंगाली-अमेरिकन पिया भेटते; टिपू नावाचा एक धडपड्या तरुण पोरगा आजकालच्या जगण्यातलं वास्तव डीनच्या डोळ्यासमोर उलगडून दाखवतो; कोणा गरजवंताला मदत करायचा आटोकाट प्रयत्न करणारा रफी भेटतो; आणि ह्या सर्वांना गुंफणाऱ्या कथेचा दुवा सांधणारी एक जुनी मैत्रीण चीन्ता भेटते. स्वतःविषयीच्या, लहानपणापासून ऐकलेल्या बंगाली लोककथांबद्दलच्या आणि आजूबाजूच्या जगाविषयीच्या त्याच्या समजुती पार उलट्या-पालट्या करून टाकणारा हा प्रवास आहे. अमिताव घोष ह्यांची बंदूकद्वीप ही काळ आणि अवकाशाच्या विस्तारात संचार करणारी एक उत्कृष्टरित्या साकार झालेली कादंबरी आहे. विनाशाच्या उंबरठ्यावर असलेल्या जगाची, वाढत्या स्थलांतराची आणि अनिरुद्ध परिवर्तनाची ती कहाणी आहे. मात्र ही कहाणी आशादायकही आहे. ज्या माणसाची जगावरची आणि भविष्यावरची श्रद्धा दोन असामान्य स्त्रियांमुळे दृढ होत जाते त्याची ही कथा आहे.
-
Mi Krushna Aahe (मी कृष्ण आहे )
मी कृष्ण आहे - मन आणि जीवनाचा नियंता ‘मी कृष्ण आहे’ हे पुस्तक म्हणजे जगातील आजवरचे सर्वाधिक प्रभावी व्यक्तिमत्त्व असणार्या कृष्णाच्या जीवनाला ऐतिहासिक स्वरूपात प्रस्तुत करण्याचा जगभरातील पहिलावहिला प्रयत्न असून, कित्येक शतकांपूर्वी जन्मलेल्या कृष्णाची सायकोलॉजिकल यात्रा यात रेखाटण्यात आली आहे. अधिकृत दस्तावेज तसेच शास्त्रांमध्ये नमूद केलेल्या प्रसंग आणि उल्लेखांच्या आधाराने ही जीवनगाथा साकारण्यात आली आहे. प्रथमपुरुषी रचनाबंधात लिहिलेल्या या पुस्तकात कृष्णाचे विचार उलगडत जातात आणि त्याने कधी, काय केले याबरोबरच त्याने ते ‘का’ केले हेही स्पष्ट होत जाते. सर्वातमहत्त्वाचे म्हणजे, हे पुस्तक ही बाब अधोरेखित करते की कृष्ण हे जन्मत:च भगवान नव्हते तर आपल्या कर्मातून त्यांनी ती उंची गाठली. एखाद्याला ईश्वरावतार मानणे वा भगवान बनणे हे जणु त्यांचे विधिलिखितच होते असे गृहित धरणे म्हणजे त्या व्यक्तीकडून वा त्यांच्या महान आयुष्याकडून काहीही शिकण्याची सारी दारे बंद करण्यासारखे आहे. वास्तवत: कृष्ण ही आजवरच्या मानवी इतिहासातील एकमेव अशी व्यक्ती आहे जिच्या ठायी परिपूर्ण व्यक्तित्व आहे; तो एकमेव पूर्ण पुरुष आहे. त्यामुळे त्येकासाठीच त्याच्या जीवनाकडून शिकण्यासारखे अमाप आहे. कृष्णाचे व्यक्तिमत्त्व कमालीचे प्रभावशाली होते याविषयी दुमत असणार नाही. कृष्ण- एक कलाकार, एक प्रेमी, एक राजकारणी, एक सायकोलॉजिस्ट, एक व्यावसायी, एक द्रष्टा, आणि एक गुरू.त्याच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या या विविध छटांना या पुस्तकात तपशीलवार रेखाटण्यात आले आहे. तो एक गवळी होता जो पुढे द्वारकाधीश बनला. संघर्षमय आयुष्यही हसत जगण्याची कला तो जाणून होता. त्याचे जीवन म्हणजे शून्यातून सृजन करण्याचे एक उत्कृष्ट उदाहरण आहे.