-
Bibliophile (बिब्लिओफाइल)
एकोणिसाव्या शतकातले प्रख्यात विचारवंत लोकहितवादी यांनी लिहून ठेवलंय, की "सध्या समाजात नुसती पुस्तकं जमा करून संग्रही ठेवणाऱ्या माणसाला विद्वान समजलं जातं, पण विद्वत्ता येण्यासाठी ती वाचावीही लागतात ही गोष्ट ते विसरलेले दिसतात." "बिब्लिओफाइल' या पुस्तकाचा लेखक हा पुस्तकांचा संग्रह तर करतोच, पण ती वाचतोही, आणि त्यांच्याविषयी वाचकांशी संवादही साधतो. गणेश मतकरी हे समकालीन मराठी साहित्यातलं महत्त्वाचं नाव आहे. 'बिब्लिओफाइल' या पुस्तकात त्याचा एक वेगळा पैलू आपल्यासमोर येतो. हे लेखन म्हणजे वाचनसंस्कृतीबद्दल आपल्याला माहीत नसलेल्या गोष्टींचं एक अचंबित करणारं कोलाज आहे. आजवर आपण वाचलेल्या, अनुभवलेल्या गोष्टींची देवाणघेवाण गणेश या लेखांमधून करतो ती अगदी सहजपणे, गप्पा मारल्यासारख्या शैलीत, पण त्यामागे असणारी त्याची साहित्याकडे पाहण्याची अभ्यासू वृत्ती आपल्याला सतत जाणवत राहते. असंख्य वाचनीय पुस्तकांशी आपली ओळख करून देणाऱ्या पुस्तकाच्या निर्मितीचं मूळ या वृत्तीमध्येच आहे. 'बिब्लिओफाइल' ही एका प्रचंड ग्रंथसंग्रहातून फिरवून आणणारी राइड आहे, एकाच वेळी आनंद देणारी आणि विचारही करायला लावणारी.
-
Manaswini (मनस्विनी)
वास्तविक पाहता शून्याचं अस्तित्वही नगण्यच ! माझ्या सावली सारखंच ! जेव्हा ते कोणाबरोबर तरी असतं तेव्हा त्याची किंमत वधारते. जशी सावली माझ्या बरोबर असते तेव्हा ती ओळखली जाते. कोणत्याही आकड्याच्या पुढे आलेलं शून्य त्या आकड्याची किंमत वधारतं. शून्याला देखील किंमत असते हेही मला समजलं ते आजच्याच दिवशी.... माणसानं ही शून्यासारखं जगावं. आपण कुठं कोणा सोबत उभ्या आहोत याचं भान ठेवावं. त्यावर आपली किंमत ठरते. Tell me your friends I will tell you what you are.... हे ते आणखीन एक तत्त्वज्ञान ! शून्यामुळं असण्याला अर्थ आहे. शून्यातून जग निर्माण करता येतं या त्रिकालाबाधित सत्यावरून शून्याची किंमत माझ्या ठायी वधारली. माझी सावळी सावली मोठ्या गुणाची! मला हळुवार मोठं तत्वज्ञान सांगून गेली.
-
Rahile Dur Desh-Ghar Mage (राहिले दूर देश-घर मागे)
सध्या काळ सहजगत्या परदेशगमनाचा आणि जमल्यास तेथेच वास्तव्य करण्याचा आहे. खूप आर्थिक लाभ, उच्च दर्जाचे राहणीमान, उत्तम सुखसोयी आणि व्यावसायिक बढती या कारणांनी चालू पिढी परदेशात जावून तेथे वास्तव्य करायला उत्सुक असते. याचा परिणाम असा हातो की परदेशात गेलेली पिढी भारतात मागे राहिलेल्या देशा विषयी आणि त्यांच्या घरातील माणसांबद्दल थोडी काळजी आणि बराच दुरावा बाळगून परदेशात राहत असते. इकडे मागे भारतात त्यांचे आईवडील एकटेपणाचे दुःख भोगत असतात आणि देश त्याचे प्रश्न सोडवत असतो. परदेशी गेलेले लोक त्यांचे ज्ञान आणि कौशल्य वापरून परदेशात खूप पैसा मिळवू शकतात, पण त्यांचे ज्ञान आणि कौशल्य स्वदेशाला उपयोगी पडत नाही. यातून Brain Drain चा प्रश्न निर्माण होतो. परदेशी स्थलांतर करणारे आणि त्यांच्या मागे राहिलेला त्यांचा देश व त्यांचे घर अशा या प्रश्नाला दोन बाजू आहेत. या दोन्ही बाजू या पुस्तकात मनोरंजक कादंबरी रूपात विचारात घेतल्या आहेत.
-
Chatroom (चॅटरूम)
नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार आंतर विद्या शाखेत अर्थशास्त्र या विषयाचे वाढते महत्व तसेच बदलते प्रवाह याचा ओघ लक्षात घेता संपूर्ण अर्थव्यवस्थेतील राबविण्यात येणाऱ्या विविध धोरणाचा अभ्यास अर्थशास्त्र करते. त्या अनुषंगाने केंद्र व राज्य सरकार यांच्या मार्फत राबविण्यात येणारे राजकोषीय धोरण, करप्रणाली, सार्वजनिक खर्च, सार्वजनिक कर्ज, उत्पन्न, तसेच अंदाजपत्रक इ. घटकांचा अभ्यास या पुस्तकात करण्यात आलेला आहे. विविध विद्या शाखेतील पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण घेणाऱ्या तसेच स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या आणि पीएचडी चे संशोधन व लेखन करणाऱ्या अभ्यासकाना हे पुस्तक उपयुक्त ठरेल हि अपेक्षा.
-
Wireless (वायरलेस)
'वायरलेस' हा माझा आणखी एक कथासंग्रह प्रसिद्ध होत आहे. वास्तविक प्रकाशकांना माझे एकूण तीन कथासंग्रह प्रसिद्ध करायचे होते. परंतु माझ्याकडून थोडा आळस झाला, खेरीज इतर महत्त्वाच्या कामांमध्ये गुंतल्यामुळे ही गोष्ट शक्य झाली नाही. हा कथासंग्रहात 'पापी वासनेची बळी' या शीर्षकाची एक कथा देण्यात आली आहे. वर्तमानपत्रात खोट्या जाहिराती देऊन आणि नोकरीचे आमिष दाखवून किंवा अत्यंत सभ्यतेची वागणूक दर्शवून एखाद्या तरुण मुलीला पाशवी जाळ्यात कसे अडकवले जातं, याचे चित्रण या कथेमध्ये केलेले आहे. ही कथा जरी तपासकथा असली, आणि ती तशी आहेच, तरीही या शहरात तरुण मुलीच्या संदर्भात हे धोके काही कमी नाहीत. नोकरीच्या शोधात असलेल्या किंवा एखाद्या ठिकाणी नोकरी करीत असलेल्या तरुणींना सावध करण्याचा उद्देश या कथेमागे आहे.
-
Center Page (सेंटर पेज)
सेंटर पेज' हे मध्यम मार्गाच्या जवळचे 'उम्र पेज' राहिले आहे. त्यात काँग्रेस, भाजप, कम्युनिस्ट, समाजवादी, राष्ट्रवादी आणि तशा एकूणच सगळ्या पक्षांवर व त्यांच्या नेत्यांवर अनुकूल आणि प्रतिकूल असे सारेच लिखाण आले.या पक्षांनी घेतलेल्या मध्यवर्ती भूमिका त्यात अधोरेखित झाल्या, त्यांचे खरेखोटे असणे आणि त्याचवेळी त्यांचे टोकावर असणेही स्पष्टपणे सांगितले गेले. त्याचमुळे हा स्तंभ कोणाला गृहीत धरता आला नाही. त्याच्यावरच्या रागलोभाचे एक कारण हेही आहे.
-
Udhvasta Aashiyana (उद्ध्वस्त आशियाना)
या कादंबरीचा मराठीतून अनुवाद करणारे कमलाकर धारप हे मराठीतील कथालेखक व पत्रकारही आहेत. त्यांचे दोन कथासंग्रह, दोन कादंबर्या, तीन बालसाहित्याची पुस्तके, आणि पाच अनुवादित पुस्तके एवढे प्रकाशित साहित्य आहे. सय्यद सलीम हे हैद्राबाद येथे वास्तव्यास असलेले तेलगु लेखक आहेत. त्यांच्या २५ कादंबर्या, २५० लघुअकथा आणि १०० हून अधिक कविता प्रसिद्ध झाल्या आहेत.